Tavli: Portes, Plakoto ve Fevga

Tavli nedir?

Tavli, Yunan tavla geleneğidir: tek bir oyun değil, bir maç içinde sırayla oynanan üç oyundan oluşan bir seridir: Portes, Plakoto ve Fevga. Yunanistan ve Kıbrıs'ta kahvehane ve plateia (şehir meydanı) yaşamının vazgeçilmezidir; hızlı, sohbet içinde ve yazılı kurallar olmadan oynanır; hemen hemen Türk tavlasındakiyle aynı kahvehane ortamında.

GamesGrid'de yalnızca modern tavla oynanır.

Üç oyunu üç yapısal özellik birleştirir:

• Hiçbirinde katlama küpü kullanılmaz.
• Puanlama baştan sona aynıdır: normal galibiyet için $1$ puan, kaybeden hiç pul toplamamışsa çift galibiyet için $2$ puan.
• Hiçbir türden üçlü galibiyet yoktur.

Maçlar 3, 5 veya 7 puana oynanır; yaygın hedefler 5 ve 7'dir. Çift galibiyet $2$ puan değerinde olduğu için beş puanlık bir maç üç oyunda bitebilir: $2 + 2 + 1 = 5$. Oyuncular, biri hedefe ulaşana kadar oyun oyun sırayla Portes, Plakoto ve Fevga'yı oynar.

Portes

Portes ("kapılar", yapılmış hanelerden dolayı), Yunan kısa oyunudur ve üçü arasında Batı tavlasına en yakın olanıdır. Başlangıç dizilişi standart tavlayla aynıdır; bildik $167$ pip'lik diziliş ($2 \times 24 + 5 \times 13 + 3 \times 8 + 5 \times 6 = 167$) geçerlidir. Kırma, bardan oyuna sokma ve pul toplama, tavla kuralları sayfasındaki gibi işler.

Standart tavladan farklar:

• Açılış atışını kazanan, açılış atışını oynamak yerine iki zarı yeniden atar.
• Katlama küpü yoktur; galibiyetler yukarıdaki gibi $1$ veya $2$ puan değerindedir.
• Üçlü galibiyet yoktur.

Portes'in bazı anlatımları, Türk usulü kendi iç sahasında kırıp kaçma yasağını da ekler; bkgm.com'daki Portes sayfası ise bunu belirtmez. Bunu bölgesel bir farklılık olarak değerlendir ve oyundan önce kuralı karşılıklı kararlaştır.

Plakoto

Plakoto, pul üstüne çıkma oyunudur. Her oyuncunun on beş pulunun hepsi rakibin bir numaralı hanesinde başlar ve oyuncular ters yönlerde ilerler; böylece her taraf $15 \times 24 = 360$ pip sayısıyla başlar.

Kırma yoktur. Bunun yerine tek başına duran bir rakip pulun üstüne inmek onu tuzağa düşürür (hapseder): hapsedilen pul, üstündeki pul ayrılana kadar hareket edemez ve hapis sürdükçe hane, hapseden oyuncunun denetimindedir.

Dikkat çeken özellik ana kuralıdır. Başlangıç hanende kalan son pul ana puldur. Ana pulun başlangıç hanesinden ayrılmadan hapsedilirse, oyunu hemen iki katı ($2$ puan) kaybedersin - rakibinin ana pulu da aynı akıbete açık değilse; o durumda oyun berabere biter. Plakoto, Türk hapis/esir tavla ve Bulgar Tapa ile aynı oyundur; Türkçe anlatım için tavla sayfasına bak.

Fevga

Fevga ("kaç!"), Yunan uzun oyunudur; Türk uzun tavlasının ve Rus uzun nardi oyununun akrabasıdır. On beş pulun hepsi tahtanın karşı tarafındaki en sağ haneden başlar; iki oyuncunun kümeleri çaprazlama karşılıklı köşelerde durur ve her iki oyuncu da aynı yönde, saat yönünün tersine ilerler.

Ayırt edici kurallar:

• Kırma yoktur ve tek bir pul bir haneyi tutar; yani tek başına duran pul blot değil, bir bloktur.
• İlk pul kuralı: diğer pullarından herhangi biri hareket edebilmeden önce ilk pulun rakibin başlangıç hanesini geçmelidir.
• Blok yasağı kuralı: tüm pulları arkasında toplanmış bir rakibi tamamen çevreleyen bir altılı prime'ı tutamazsın. Tamamen sıkışmış bir rakibe uygulanan tam abluka kırılmak zorundadır.

Tek pullar hane yaptığı için Fevga stratejisi, kırma düellolarından çok blok yapan hane zincirleri etrafında döner ve ilk pulu dolaştırma yarışı kritiktir.

Üç oyunun karşılaştırması

Tavli ve GamesGrid platformu

Bu ansiklopedi, tavliyi GamesGrid'in dünyadaki tavla geleneklerini kapsayan başvuru içeriğinin bir parçası olarak belgeler. GamesGrid platformunda uluslararası turnuva kurallarına göre standart tavla oynanır; bu sayfalardaki bölgesel çeşitler başvuru amaçlı belgelenmiştir, oynanabilir mod olarak sunulmaz.

Tavli hakkında sık sorulan sorular

Ayrıca bak

• Tavla kuralları ve diziliş
• Tavla - Türk tavlası
• Nardi - uzun nardi
• Takhteh - İran tavlası
• Şeşbeş
• Online tavla
• Terimler sözlüğü