Standart tavla dizilişi yaklaşık üç yüz yıldır matematiksel olarak değişmemiştir: Edmond Hoyle tarafından 1743 tarihli Short Treatise on the Game of Back-Gammon kitabında kayda geçirilmiş ve o günden beri uluslararası turnuva oyununda aynı kalmıştır. Her oyuncu, 24 hanelik bir tahtada dört haneye dağılmış tam 15 pulla başlar. Açılış pip sayısı her iki taraf için de 167'dir. Diziliş simetriktir: iki oyuncunun başlangıç konumları birbirinin ayna görüntüsüdür.
Bu sayfa adım adım diziliş rehberidir. Hareket, kırma, pul toplama ve katlama küpü dahil eksiksiz oyun kuralları için tavla kuralları sayfasına bak. Bölgesel çeşitlerin dizilişleri (Tavla, Hypergammon, Nackgammon) için sayfanın altındaki bağlantılı alt sayfalara göz at.
Tahta: Neye bakıyorsun
Tavla tahtası, yükseltilmiş ortadaki bar ile dört çeyreğe bölünmüş uzun, dikdörtgen bir yüzeydir. Her çeyrek altı dar üçgen hane içerir; oyun yüzeyinin çevresinde toplam 24 hane vardır.
Dört çeyrek şunlardır:
Çeyrek
Oyuncunun bakış açısı
İçerdiği haneler
Senin iç sahan
Sana en yakın, bir taraftaki çeyrek
1 ila 6 numaralı haneler
Senin dış sahan
Sana en yakın, iç sahandan barın öte yanındaki çeyrek
7 ila 12 numaralı haneler
Rakibin dış sahası
Senin dış sahanın tam karşısındaki uzak çeyrek
13 ila 18 numaralı haneler
Rakibin iç sahası
Senin iç sahanın tam karşısındaki uzak çeyrek
19 ila 24 numaralı haneler
Ortadaki bar, iç sahaları dış sahalardan ayırır. Pul toplama tepsileri her oyuncunun iç sahasının kenarlarında durur.
Tahta yönelimi hakkında not. Tahtanın iki yanından herhangi biri oyuncunun iç sahası olarak belirlenebilir; bu gelenek oyunun başında kararlaştırılır ve tamamen görseldir. Bazı tahtalarda sabit bir yönelimi düşündüren asimetrik kakmalar vardır; çoğunda yoktur. Her iki durumda da diziliş simetriktir, dolayısıyla iç sahanın solda ya da sağda olması konumu etkilemez.
Pul yerleşimi: 4 yığında 15 pul
Her oyuncu kendi renginden 15 pulu tahtaya aşağıdaki düzende yerleştirir. Haneler her oyuncunun kendi bakış açısından okunur: 1 numaralı hane kendisine en yakın köşede, 24 numaralı hane tahtanın karşı tarafındaki uzak köşededir:
Hane
Yığın boyutu
Nerede durur
Stratejik adı
24 numaralı hane
2 pul
Uzak köşe - rakibin iç sahası
Arka pullar
13 numaralı hane
5 pul
Rakibin dış sahasının ortası
Orta hane
8 numaralı hane
3 pul
Oyuncunun dış sahası
Dış saha hanesi
6 numaralı hane
5 pul
Oyuncunun iç sahasının arkası
İç saha hanesi
Toplam: 2+5+3+5=15 pul ✓
Standart tavla başlangıç dizilişi: her oyuncuda 15 pul; 24, 13, 8 ve 6 numaralı hanelere yerleştirilir.
Rakibin dizilişi birebir aynasıdır. İki oyuncunun pullarının da yerleştirildiği tahtanın tamamına bakarsan, her oyuncunun 24 numaralı hanesinde iki pul (her tarafın arka pulları), her orta hanede beşerli iki yığın, her 8 numaralı hanede üçerli iki yığın ve her 6 numaralı hanede beşerli iki yığın görürsün.
Dizilişi doğrulamak: açılış pip sayısı
Pulları doğru yerleştirdiğini doğrulamak için pip sayını say: 15 pulunun hepsini tahtanın çevresinde dolaştırıp hepsini toplamak için gereken toplam mesafe, pip (tahta aralığı) cinsinden. Standart başlangıç konumundan:
Ac¸ılıs¸ pip sayısı=(2×24)+(5×13)+(3×8)+(5×6)
=48+65+24+30=167
Pip sayın 167'den farklı çıkarsa yerleşimi yeniden kontrol et. Simetrik başlangıç konumunda bu sayı iki oyuncu için de aynıdır.
Hareket yönü
İki oyuncu da pullarını tahtanın çevresinde zıt yönlerde, kendi 24 numaralı hanesinden kendi 1 numaralı hanesine doğru ve tahtadan çıkarak kendi pul toplama tepsisine doğru ilerletir.
A oyuncusu (alttaki oyuncu ya da "Beyaz" de denir) pullarını tahtanın çevresinde saat yönünün tersine ilerletir: kendi 24 numaralı hanesinden 18, 13, 12, 7, 6 numaralı hanelerden geçerek ve tahtadan çıkarak.
B oyuncusu (üstteki oyuncu ya da "Siyah") pullarını saat yönünde ilerletir: kendi 24 numaralı hanesinden kendi 18, 13, 12, 7, 6 numaralı hanelerinden geçerek ve tahtadan çıkarak.
Her oyuncu haneleri kendi bakış açısından numaralandırır. A oyuncusunun 1 numaralı hanesi, B oyuncusunun 24 numaralı hanesiyle aynı fiziksel hanedir. Bu çift numaralandırma, maç notasyonunu okurken akılda tutulması gereken önemli bir noktadır: her hamle, onu yapan oyuncunun bakış açısından yazılır.
Kapılar yakında açılıyor — önce davet listesi açılıyor.
Oyundan önce iki oyuncunun da şunlara ihtiyacı var:
Öğe
Adet
Notlar
Tavla tahtası
1
Ortada bar bulunan standart 24 hanelik tahta. Turnuva tahtaları 46-56 cm (18-22 inç) genişliğindedir.
Pullar
30 (oyuncu başına 15)
Disk biçimli, ayırt edilebilir renklerde. Standart boyut: 32-38 mm (1¼-1½ inç) çap.
Zarlar
4 (oyuncu başına 2)
Oyuncu başına iki altı yüzlü zar; bardakla kullanılır.
Zar bardağı
2 (oyuncu başına 1)
Turnuva oyununda zorunludur. Standart üretim; zarın düşüşünü manipüle edecek iç oluklar yoktur.
Katlama küpü
1
2, 4, 8, 16, 32, 64 yazılı altı yüzlü zar. Oyunun başında barın ortasına konur.
Gündelik oyunda zar bardağı bazen kullanılmaz (zarlar elle atılır). Dereceli, kayıt altındaki ya da para oyunu maçlarının hepsinde iki oyuncu da bardak kullanır.
Sık yapılan diziliş hataları
Yeni oyuncuların ya da uzun bir aradan sonra oyunu yeniden öğrenenlerin yaptığı beş yaygın hata:
Orta hane yığınıyla 8 numaralı hane yığınını ters yerleştirmek. 13 numaralı hane (orta hane) 5 pul, 8 numaralı hane 3 pul tutar. Yeni oyuncular bazen bunu ters çevirir; bu, açılış pip sayısını 167'den 157'ye düşürür ve iki haneye de yanlış sayıda pul koyar.
6 numaralı haneye 5 yerine 4 pul koymak. 6 numaralı hane, beşerli iki yığından biridir. Unutup yalnızca 4 koymak 14 pullu bir konum yaratır; bu birkaç tur içinde belli olur ama rahatsız edicidir.
Arka pulların yerini karıştırmak. 2 arka pul, 24 numaralı haneye (pul topladığın 1 numaralı hanenin tam karşısındaki uzak köşe) gider; 23 ya da 1 numaralı haneye değil.
Tahtanın yanlış tarafında dizmek. Bir partnere karşı oynarken, pulları yerleştirmeden önce iki oyuncunun da hangi tarafın "A oyuncusunun", hangisinin "B oyuncusunun" olduğu konusunda anlaşması gerekir. İki iç saha da tahtanın aynı tarafında, karşı karşıya olmalıdır; bir oyuncu iç sahasını solda, diğeri sağda dizerse konum yanlıştır.
Katlama küpünü unutmak. Katlama küpü tahtanın ortasında, barın üzerinde, 64 yüzü görünecek şekilde başlar (başlangıç konumundaki 1 çarpanını temsil eder). İki oyuncunun da tepsisine konmaz.
Bölgesel ve çeşit dizilişleri
Birkaç tavla çeşidi farklı başlangıç konumları kullanır. Her biri kendi diziliş sayfasında belgelenmiştir:
Tavla - Türk tavlası. Gündelik biçim (erkek tavlası) aynı standart tavla dizilişini kullanır; uzun tavla ve gül bara, farklı başlangıç dizilimleri olan kırmasız çeşitlerdir.
Hypergammon - 3 pullu hızlı çeşit. Her oyuncu yalnızca 3 pulla, 22, 23 ve 24 numaralı hanelerden başlar.
Nackgammon - Nack Ballard'ın tasarladığı modern çeşit; daha karmaşık açılış yapıları yaratmak için arka pullar 23 ve 24 numaralı hanelere bölünmüştür.
Takhteh - Fars tavlası (takhteh nard). Standart oyun uluslararası tavlayla aynı dizilişi kullanır; sayfa Farsça sözcük dağarcığını, İran kural geleneklerini ve Uzun Nardi çeşidini kapsar.
Yunan Tavli çeşitleri (Portes, Plakoto, Fevga) için Portes dizilişi standart tavlayla aynıdır; Plakoto ve Fevga'nın 15 pulun hepsinin tek haneye konduğu dizilişleri, "Bölgesel çeşitler" başlığı altında tavla kuralları sayfasında belgelenmiştir.
Rus Uzun Nardi dizilişi için (15 pulun hepsi 24 numaralı hanede, katı bloke etme, kırma yok) tavla kuralları sayfasının bölgesel çeşitler bölümüne ve Fars bağlamı için takhteh sayfasına bak.
Dizilişten sonra: Sırada ne var
Tahta doğru dizildiğinde ilk hamle, her oyuncunun tek bir zar atmasıyla belirlenir. Büyük sayıyı atan ilk oynar ve atılan iki zarın birleşimini açılış hamlesi olarak kullanır. İki zar aynı sayıyı gösterirse iki oyuncu da yeniden atar.
Eksiksiz hareket kuralları, puanlama (mars, katmerli mars), katlama küpü mekaniği ve Crawford ile Jacoby kuralları dahil maç oyunu gelenekleri için tavla kuralları sayfasına bak. Her açılış atışının stratejik önceliği için açılış hamleleri sayfasına bak. Tavlanın 167 pip sayısı dahil daha geniş matematiksel temelleri için tavla matematiği sayfasına göz at.
Online tavlayı yaşayan bir dünya olarak düşün: 120 ülkeden 500’den fazla benzersiz kişilikle rekabet ediyorsun. Her üyenin kendi karakteri, hayat hikâyesi, sesi, oyun gücü ve tarzı var. Seninle aynı liglerde ve turnuvalarda yarışıyor, seninkiyle yan yana kariyer kuruyor ve birlikte yarattığınız maçları, sohbetleri ve tarihi hatırlıyorlar.
Kim olduklarını öğren. Nasıl oynadıklarına uyum sağla. Saygılarını kazan, arkadaşlıklar kur, rekabetler yarat ve onların hikâyesinin bir parçası ol—çünkü onlar da seninkinin parçası olacak.